Kronika Polska Streszczenie Galla Anonima Krótkie

Kronika Polska Streszczenie Galla Anonima Krótkie
Autor Klaudia Mazurek
Klaudia Mazurek23.12.2023 | 7 min.

Kronika Polska Streszczenie Krótkie Galla Anonima to jedno z najstarszych i najcenniejszych źródeł do dziejów początków państwa polskiego. Anonimowy kronikarz, zwany Gallem, opisał wydarzenia od czasów legendarnych aż do śmierci Bolesława Krzywoustego w 1138 roku.

Kluczowe wnioski:
  • Gall przedstawił mityczne początki Polski związane z Lechem, Rusiem i Czechem.
  • Opisał panowanie Mieszka I, Bolesława Chrobrego i innych władców, ich podboje i walki.
  • Kronika jest cennym źródłem wiedzy o ustroju ówczesnej Polski.
  • Zawiera informacje o organizacji wojska i bitwach z Niemcami, Rusią, Czechami.
  • Przedstawia także rozwój organizacji kościelnej i rolę Kościoła.

Streszczenie Kroniki Polskiej Galla Anonima

Kronika Polska Galla Anonima jest jednym z najstarszych zabytków piśmiennictwa polskiego. Jej autor, anonimowy zakonnik węgierski określany mianem Galla, spisał dzieje Polski od czasów legendarnych aż do śmierci Bolesława Krzywoustego w 1138 roku.

Kronika stanowi podstawowe źródło informacji o początkach państwa polskiego, panowaniu pierwszych Piastów, walkach z sąsiadami oraz organizacji władzy świeckiej i kościelnej. Jest napisana barwnym, pełnym dramatyzmu językiem, co sprawia, że mimo upływu wieków pozostaje fascynującą lekturą.

Początki państwa polskiego wg Galla

Gall Anonim snuje opowieść o trzech braciach - Lechu, Czechu i Rusie, którzy wyruszyli ze swej pradawnej siedziby nad Dunajem na poszukiwanie nowych ziem. Los zaprowadził Lecha nad rzekę Wartę, gdzie założył gród zwany Gniazdem Lecha, zalążek przyszłej stolicy Polski - Gniezna. To właśnie stamtąd miało się rozwinąć państwo Polan.

Kolejne pokolenia Lechitów podbijały sąsiednie plemiona, tworząc coraz potężniejszy organizm państwowy. Jego pierwszym historycznym władcą był Siemomysł, który pokonał wojska margrabiego Hodona najechawego Polskę w IX wieku.

Chrzest Polski za Mieszka I

Przełomem było jednak dopiero panowanie Mieszka I (ok. 930-992), który dokonał chrystianizacji państwa i poślubił czeską księżniczkę Dobrawę. Dzięki temu Polska weszła do europejskiej wspólnoty chrześcijańskiej, co umocniło jej pozycję na arenie międzynarodowej. Chrześcijaństwo przyjęło się tu jednak powoli i z koniecznością tolerowania kultów pogańskich.

Wedle Galla Anonima Dobrawa miała "nakłonić męża oraz jego poddanych, oddanych bałwochwalstwu, do przyjęcia chrztu".

Najważniejsi władcy Polski wg Galla

Gall przedstawia sylwetki kolejnych władców Polski, nadając swemu dziełu charakter swoistego katalogu książąt i królów. Szczególne miejsce zajmuje oczywiście Bolesław Chrobry (967-1025), przedstawiony jako idealny władca - znakomity wojownik, mędrzec i polityk, który powiększył terytorium państwa o Śląsk, Małopolskę i Pomorze Gdańskie.

Barwnie został nakreślony również konflikt Chrobrego z cesarzem niemieckim Henrykiem II po zjeździe gnieźnieńskim. Wyrazem potęgi Polski była w tym czasie metropolia kościelna w Gnieźnie oraz fundacje nowych biskupstw (kolobrzeskiego, wrocławskiego i krakowskiego).

Bolko II mało znaczącym władcą

Z kolei panowanie Bolka II (ok. 1058-1081) zostało przedstawione dość krytycznie. Bolek był bowiem bardziej oddany łowom i ucztom niż sprawom państwa. Po jego śmierci kraj pogrążył się w wojnie domowej między synami zwaśnionego Władysława Hermana.

Bolesław Chrobry 967-1025
Bolesław Śmiały 1058-1081

Walki Polski z sąsiadami w Kronice

Kronika Polska Streszczenie Galla Anonima Krótkie

Kronika dostarcza wielu relacji o starciach z Niemcami, Czechami i Rusią, przy czym szczególne miejsce zajmuje opis wyprawy Chrobrego do Kijowa w 1018 roku. Zdobycie przez Polaków stolicy Rusi stało się symbolicznym wyrazem potęgi młodego chrześcijańskiego państwa. Pokonany Światopełk zgodził się płacić trybut Bolesławowi.

Innym ważnym wydarzeniem była wyprawa Brzetysława, księcia czeskiego, na Polskę w 1038 roku. Czesi splądrowali m.in. Gniezno, zabierając relikwie św. Wojciecha. Stało się to zemstą za najazd Mieszka II, aczkolwiek znacznie osłabiło prestiż Polski.

  • 1018 - zdobycie Kijowa przez Bolesława Chrobrego
  • 1038 - najazd Brzetysława na Polskę i złupienie Gniezna

Organizacja wojska polskiego za Bolesława

Gall Anonim wiele miejsca poświęcił opisom bitew i potyczek toczonych przez polskich władców z sąsiadującymi państwami. Można zatem wyciągnąć pewne wnioski na temat ówczesnej organizacji wojskowej.

Zasadniczą siłę stanowiło rycerstwo - ciężkozbrojna konnica, na której czele stał władca. Pospolite ruszenie uzupełniało szeregi. Broń drzewcowa i miotająca odgrywała też dużą rolę. Dowództwo sprawował najczęściej władca, wspomagany przez drużynników.

Umiejętne prowadzenie działań, znajomość terenu i taktyka potrafiły zapewnić zwycięstwo nawet nad liczniejszym wrogiem. Rzemiosło wojenne i fortyfikacja zamków również stały na wysokim poziomie.

Rola wojska w ekspansji terytorialnej

To właśnie sprawność militarna, zwłaszcza za panowania Bolesława Chrobrego, pozwoliła Polsce rozszerzyć granice od Bałtyku po Karpaty. Gall dał temu wyraz pisząc: "tak dzięki męstwu, jak i sprytowi ten książę pomnożył chwałę królestwa polskiego".

Kościół katolicki w Polsce wg Galla

Istotną rolę w państwie polskim odgrywał Kościół katolicki z metropolią w Gnieźnie i rozwijającą się siecią diecezji. Duże zasługi Galla przypisał św. Wojciechowi, drugiemu z koleji biskupowi misyjnemu, który poniósł śmierć męczeńską z rąk pogańskich Prusów.

Klasztory pełniły funkcje religijne, ale także polityczne, gospodarcze i kulturotwócze - szczególnie opactwo benedyktynów w Tyńcu pod Krakowem. Duchowieństwo zyskiwało też coraz większe wpływy w państwie polskim.

Relikwie świętych czynnikiem integracji

Sprowadzenie przez Bolesława Chrobrego relikwii św. Wojciecha i ustanowienie biskupstwa misyjnego przysłużyło się chrystianizacji i umocnieniu państwa. Zwłaszcza po zjeździe gnieźnieńskim w 1000 r. Wokół kultu męczennika naród polski się jednoczył.

Kościół odgrywał też istotną rolę jako instytucja kulturotwórcza - rozwijało się budownictwo sakralne, malarstwo, złotnictwo. Powstawały szkoły katedralne i klasztorne.

Schyłek rządów Bolesława Krzywoustego

Ostatnim władcą opisanym przez Galla jest Bolesław Krzywousty (1085-1138), który dokonał stabilizacji Polski po okresie rozbicia dzielnicowego. Jego panowanie to pasmo nieustannych walk z Niemcami i Rusią o utrzymanie niezależności państwa.

Jednak sam koniec rządów Krzywoustego cechował się osłabieniem władzy monarszej, narastaniem konfliktów możnowładczych i rywalizacją między synami Bolesława o tron. Doprowadziło to w efekcie do rozbicia dzielnicowego po jego śmierci w 1138 r.

Podsumowanie

Kronika Polska Galla Anonima to fascynujące źródło historyczne opisujące dzieje Polski od czasów legendarnych aż do śmierci Bolesława Krzywoustego. Autor barwnie przedstawia postacie książąt piastowskich, ich walki o tron, podboje sąsiednich ziem oraz konflikty z Czechami, Niemcami i Rusią.

To dzięki Gallowi znamy początki państwa Polan z mitycznymi braćmi Lechem, Czechem i Rusiem. Dowiadujemy się o chrystianizacji Polski za Mieszka I, misji św. Wojciecha, potędze Bolesława Chrobrego. Kronika pokazuje zarówno wzloty, jak i upadki w dziejach młodego kraju.

Streszczenie Kroniki Polskiej pozwala zorientować się w najważniejszych wydarzeniach i procesach zachodzących na przestrzeni kilku stuleci. Ukazuje dynamikę wykuwania polskiej państwowości, zmagania z pogaństwem, ekspansję terytorialną, rozwój organizacji kościelnej oraz wojen z Niemcami i Rusią.

Lektura Kroniki, choćby we fragmentach lub streszczeniach, pozwala lepiej zrozumieć genezę polskiej kultury, tożsamości narodowej i tradycji. Także dzisiaj warto czerpać inspirację z tego ponadczasowego dzieła.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Włoska restauracja Warszawa - najlepsze włoskie restauracje Warszawa
  2. Najlepszy Kebab W Warszawie - Kebab Warszawa Centrum
  3. Japońskie Znaki Zodiaku - Znaczenie i Charakterystyka
  4. Cytaty na zakończenie roku szkolnego - inspirujące sentencje na pożegnanie.
  5. Plac zabaw dla dzieci w Lublinie - Idealne miejsce na zabawę i aktywność
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Klaudia Mazurek
Klaudia Mazurek

Jestem dziennikarką radiową z ponad 10-letnim doświadczeniem. Specjalizuję się w tworzeniu reportaży społecznych i wywiadów z ciekawymi ludźmi. Na blogu dzielę się kulisami pracy dziennikarza radiowego - jak przygotowywać wywiady, montować reportaż czy pracować z gośćmi na antenie. Opowiadam też o najciekawszych projektach, przy których miałam okazję pracować.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły